بورس چیست؟

بورس چیست؟

بورس -بورس ایران -بازار بورس -میهن سیگنال

بورس چیست؟

بورس به چند نوع تقسیم می شود؟

چه نهادهایی بر بازار بورس نظارت دارند؟

برای انجام معاملات در بورس از کجا باید شروع کرد؟

در ادامه به پاسخ سوالات درباره ی بازار بورس ایران می پردازیم!با ما همراه باشید.

تاریخچه بورس

حدود ۵۰۰ سال پیش، در یکی از شهرهای بلژیک صرافان در مقابل منزل “وان در بورس” جمع شده و به دادوستد اوراق‌ بهادار می پرداختند. او ساختمانی را در این مکان بنا کرد که از آن به بعد به آن بورس می گفتند. اولین بورس دنیا در بلژیک ایجاد شد و در حال حاضر در اغلب کشورهای دنیا تشکیلات بورس گسترش یافته است. فدراسیون بورس های جهان به عنوان یک سازمان هماهنگ کننده بین المللی بین بورسها، برای حفاظت از منافع و حقوق صاحبان سهام و توسعه بازار سرمایه فعالیت می نماید. از بورس های مهم دنیا می توان به بورس نیویورک، بورس لندن، بورس استکهلم، بورس مونترال و بورس توکیو اشاره کرد.

بورس در ایران

ایده ایجاد بورس در ایران به سال ۱۳۱۵ برمی گردد که یک کارشناس هلندی و یک کارشناس بلژیکی با هدف تنظیم مقررات ناظر بر بورس اوراق بهادار به ایران آمدند که با آغاز جنگ جهانی دوم تلاشهایشان متوقف گشت. در سال ۱۳۳۳ ماموریت تشکیل بورس اوراق بهادار به اتاق بازرگانی و صنایع و معادن بانک مرکزی و وزارت بازرگانی وقت واگذار شد. این گروه پس از ۱۲ سال تحقیق و بررسی در سال ۱۳۴۵، مقررات تشکیل بورس اوراق بهادار تهران را تهیه کرده و لایحه مربوطه را به مجلس شورای ملی ارائه نمودند. سرانجام پس از تصویب این لایحه در اردیبهشت ۱۳۴۵، بورس تهران در بهمن ماه سال ۱۳۴۶ با ورود سهام بانک صنعت و معدن و شرکت نفت پارس فعالیت خود را آغاز نمود.

 

تصویر بورس - بازار بورس -بورس ایران - میهن سیگنال

تصویر تابلوی بورس ایران – میهن سیگنال

انواع بورس

انواع بورس شامل بورس کالا، بورس فلزات، بورس کشاورزی، بورس اوراق بهادار، بورس ارز و بورس اسناد خزانه می شود. در بورس، افراد حقیقی و حقوقی توسط کارگزاران به داد و ستد می پردازند.

در ایران ۴ نوع بورس وجود دارد که همگی زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار تهران فعالیت می کنند.  این بازار ها عبارت اند از بورس اوراق بهادار، فرابورس، بورس کالا و بورس انرژی. در ایران بورس ارز به شکل مرسوم جهانی وجود ندارد و تبادل و سرمایه گذاری های ارزی در بازارهای آزاد و صرافی ها انجام می گیرد..

بورس کالای ایران:

بورس کالا، بازاری است که تولید کنندگان، کالای خود را در آن عرضه می‌کنند. این کالاها ابتدا توسط کارشناسان قیمت‌گذاری شده و سپس به خریداران فروخته می‌شود. برخی اهداف ایجاد بورس کالا عبارت اند از: تسهیل داد و ستد کالاها ، سامان دهی بازار کالا، امکان استفاده از ابزارهای نوین مالی، کشف شفاف قیمت ها بر اساس عرضه و تقاضا و توسعه سرمایه گذاری.

بورس کالای ایران از ادغام بورس کالای کشاورزی و بورس فلزات در سال ۱۳۸۶ آغاز به کار نمود.

بورس انرژی ایران:

بورس انرژی (جوان ترین بازار در بورس ایران) به عنوان چهارمین بورس رسمی کشور از سال ۱۳۹۱ با ادغام بورس نفت و بورس برق آغاز به کار نمود. هدف ایجاد این بورس انجام معاملات حامل های انرژی از جمله برق، نفت و گاز است. سود این بورس از کارمزد معاملات بخش های انرژی حاصل می شود و سهام آن برای افراد حقیقی و حقوقی قابل خرید و فروش است.

بورس اوراق بهادار تهران:

بورس اوراق بهادار به معنای یک بازار رسمی سرمایه است که در آن سهام شرکت ها و اوراق مشارکت تحت مقررات خاصی مورد معامله قرار می گیرد. بورس اوراق بهادار تهران یک شرکت سهامی عام انتفاعی است که حوزه عملکرد آن به عملیات اجرایی بازار اوراق بهادار مربوط است. از مهم‌ترین وظایف این نهاد می‌توان به مواردی از قبیل سازماندهی و اداره بازار اوراق بهادار، پذیرش اوراق بهادار، وضع و اجرای قوانین برای اعضا و نظارت بر فعالیت آن‌ها اشاره کرد.

فرابورس ایران:

بازار فرابورس ایران تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار جهت توسعه صدور و مبادله ابزارهای مالی تشکیل شده است. فرابورس ایران دارای نه بازار به شرح زیر است:

  1. بازار اول
  2. بازار دوم
  3. بازار سوم (عرضه یکجا)
  4. بازار ابزارهای نوین مالی
  5. بازار پایه الف
  6. بازار پایه ب
  7. بازار پایه ج
  8. بازار مشتقه
  9. بازار شرکت‌های کوچک و متوسط

در حال حاضر، به جز بازار پایه “ب” و “ج” و بازار سوم که نیازی به طی کردن فرایند پذیرش ندارند ، بقیه بازارهای فرابورس طبق قانون نیاز به به طی کردن فرایند پذیرش دارند.

تفاوت بازار فرابورس ایران با بورس اوراق بهادار تهران:

  1. ورود و پذیرش در فرابورس نسبت به بورس اوراق بهادار آسان تر است.
  2. تنوع بازارها در فرابورس نسبت به بورس بیشتر است.
  3. دستورالعمل پذیرش اوراق بهادار در هریک از دو بازار متفاوت است.
  4. قوانین استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار فرابورس انعطاف پذیر می باشند یعنی قوانین معمولاً ناشی از توافق طرفین است.

نظارت

در بازار اوراق بهادار ایران دو نهاد ناظر وجود دارد: شورای عالی بورس و سازمان بورس اوراق بهادار.

شورای عالی بورس، بالاترین رکن بازار اوراق بهادار است که اصلی ترین وظیفه آن تصویب سیاست ‌های کلان بازار و نظارت بر اجرای قانون در آن است. شورای بورس از بالاترین مقامات اقتصادی دولتی از جمله وزیر اقتصاد و چند فرد خبره مالی از بخش خصوصی تشکیل می شود.

سازمان بورس و اوراق بهادار (سبا) یک موسسه عمومی غیر دولتی است که تحت نظر شورای عالی بورس به تدوین قوانین و نظارت بر اجرای آن می‌پردازد.

معامله در بورس

برای انجام معامله در هریک از انواع بورس، هر شخص حقیقی یا حقوقی نیاز به یک کارگزار رسمی و دریافت کد معاملاتی از آن دارد. کد معاملاتی هر فرد، شناسه او در بازار است. برای دریافت کد معاملاتی کافی است با در دست داشتن مدارک شناسایی به شعب کارگزاری ها مراجعه کرده و پس از احراز هویت، کد معاملاتی مختص به هر شخص (ترکیبی از حروف نام خانوادگی و اعداد) را دریافت نمود. پس از این مرحله می توان از طریق کارگزاری (به صورت حضوری یا آنلاین) نسبت به معامله در بورس اقدام کرد.

تصویر بورس - بازار بورس -بورس ایران - میهن سیگنال

تصویر تحلیل سهام بورس- میهن سیگنال

کارگزاری چیست؟

کارگزاران بورس شرکت هایی با مجوز رسمی از سازمان بورس اوراق بهادار هستند. کارگزارن واسطه بین سهام داران و شرکت های بورسی می باشند و در ازای انجام معامله درصدی از ارزش ناخالص معامله را تحت عنوان حق (کارمزد) کارگزاری دریافت می‌کنند.

وظایف کارگزار عبارت است از: انجام معاملات، اداره حساب سرمایه گذاری شخصی، مشاوره، راهنمایی و معرفی شرکت برای پذیرش در بورس.

معیارهای انتخاب کارگزار:

قابلیت انجام سریع سفارش مشتری، داشتن اطلاعات کافی، داشتن سیستم های اطلاعاتی و کنترلی مناسب

روشهای سرمایه گذاری در بورس:

  • مستقیم: هر شخص دارای کد معاملاتی بورسی، می تواند با تکیه بر دانش خود از بازار اقدام به خرید و فروش سهام نماید که در این صورت، مسئولیت سود یا زیان حاصل از سرمایه‌گذاری به‌ طور مستقیم بر عهده شخص سرمایه‌گذار است.
  • غیرمستقیم: در این روش بین سرمایه‌گذار و سرمایه‌پذیر یک موسسه مالی به‌ عنوان واسطه عمل می‌کند. سرمایه‌گذار وجوه خود را در اختیار این موسسات مالی قرار داده و آن‌ها با تخصص، تجربه و دانش خود در بازار سرمایه فعالیت می نمایند. از این دست موسسات می توان به انواع صندوق های سرمایه گذاری و شرکت های سرمایه گذاری اشاره کرد. این روش بیشتر مناسب سرمایه گذاران مبتدی و افرادی که به دلایلی قادر به فعالیت مستقیم در بورس نیستند می باشد.

خرید و فروش سهام شرکت‌ها مستلزم حضور سهامداران در تالار بورس نیست و سهامداران می‌توانند پس از دریافت کد معاملاتی بدون دخالت مستقیم کارگزار و از طریق اینترنت خرید و فروش اوراق بهادار را انجام دهند.

تصویر بورس - بازار بورس -بورس ایران - میهن سیگنال

تصویر خرید و فروش آنلاین سهام بورس – میهن سیگنال

از مزیت های استفاده از سامانه های آنلاین انجام معاملات می توان به دردسترس بودن آن، انجام معاملات به صورت آنی، قابلیت پیگیری بازار و اطلاعات بازار به صورت لحظه ای، استفاده از پرداخت های اینترنتی و کاهش اشتباه کارگزار اشاره نمود.

نتیجه گیری

  • انواع بورس شامل بورس کالا، بورس فلزات، بورس کشاورزی، بورس اوراق بهادار، بورس ارز و بورس اسناد خزانه می شود. در بورس، افراد حقیقی و حقوقی توسط کارگزاران به داد و ستد می پردازند.
  • بورس کالا، بازاری است که تولید کنندگان، کالای خود را در آن عرضه می‌کنند.
  • هدف ایجاد بورس انرژی انجام معاملات حامل های انرژی از جمله برق، نفت و گاز است.
  • بورس اوراق بهادار به معنای یک بازار رسمی سرمایه است که در آن سهام شرکت ها و اوراق مشارکت تحت مقررات خاصی مورد معامله قرار می گیرد.
  • تفاوت بازار فرابورس ایران با بورس اوراق بهادار تهران:
    • ورود و پذیرش در فرابورس نسبت به بورس اوراق بهادار آسان تر است.
    • تنوع بازارها در فرابورس نسبت به بورس بیشتر است.
    • دستورالعمل پذیرش اوراق بهادار در هریک از دو بازار متفاوت است.
    • قوانین استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار فرابورس انعطاف پذیر می باشند یعنی قوانین معمولاً ناشی از توافق طرفین است.
  • در بازار اوراق بهادار ایران دو نهاد ناظر وجود دارد: شورای عالی بورس و سازمان بورس اوراق بهادار.
  • برای انجام معامله در هریک از انواع بورس، هر شخص حقیقی یا حقوقی نیاز به یک کارگزار رسمی و دریافت کد معاملاتی از آن دارد. کد معاملاتی هر فرد، شناسه او در بازار است.
  • معیارهای انتخاب کارگزاری:قابلیت انجام سریع سفارش مشتری، داشتن اطلاعات کافی، داشتن سیستم های اطلاعاتی و کنترلی مناسب

منابع:

ویکی پدیابورس اوراق بهادار تهران

شما برای سرمایه گذاری بازار بورس را انتخاب میکنید یا ارزهای دیجیتال؟

اشتراک گذاری:
حامد فولادی
همیشه علاقه به برنامه نویسی داشتم و در این زمینه هرچیزی که نیاز بود رو به خودم یاد دادم. الان به عنوان توسعه دهنده وب و برنامه نویس توی تیم میهن سیگنال فعالیت دارم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *