چرا اکثر هولدرهای ارزدیجیتال سود نمی‌کنند؟ تجربه تلخ من از هولد!

• ۲۳ خرداد ۱۴۰۵
• ‫4 نظر

سال ۲۰۲۱ را خوب یادم هست؛ روزهایی که هر کانال تلگرامی، هر صفحه اینستاگرامی و تقریباً هر فردی که کمی با ارزدیجیتال آشنا بود یک نسخه مشترک می‌پیچید:

«نفروش. فقط هولد کن.»

آن روزها این توصیه منطقی به نظر می‌رسید. بازار هر هفته رکورد جدیدی ثبت می‌کرد و داستان‌های موفقیت همه جا دیده می‌شد؛ از کسی که با خرید بیت کوین سرمایه‌اش چند برابر شده بود تا فردی که با نگه داشتن چند آلت‌کوین به سودهای چشمگیر رسیده بود.

من هم تحت تأثیر همین روایت قرار گرفتم. بیت کوین خریدم، اتریوم خریدم و چند پروژه دیگر را هم به سبد سرمایه‌گذاری‌ام اضافه کردم. هر بار که بازار وارد اصلاح می‌شد، به خودم یادآوری می‌کردم که سرمایه‌گذار بلندمدت هستم و نباید نگران نوسانات کوتاه‌مدت باشم.

اما چند سال بعد، وقتی به مسیر طی‌شده نگاه کردم، متوجه نکته‌ای شدم که کمتر کسی درباره آن صحبت می‌کند.

مشکل این نبود که ضرر کرده باشم یا دارایی‌های اشتباهی خریده باشم. اتفاقاً بخش زیادی از انتخاب‌هایم درست بودند.

مشکل این بود که بدون آنکه متوجه باشم، «هولد کردن» را با «داشتن یک استراتژی سرمایه‌گذاری» اشتباه گرفته بودم.

سود کاغذی ثروت واقعی نیست

بزرگ‌ترین اشتباهی که بسیاری از هولدرها مرتکب می‌شوند این است که سود روی صفحه نمایش را با ثروت واقعی اشتباه می‌گیرند.

این موضوع فقط یک برداشت شخصی نیست؛ اقتصاددانان سال‌هاست درباره تفاوت «ثروت روی کاغذ» و «ثروت قابل استفاده» صحبت می‌کنند. در بازارهای مالی، افزایش ارزش دارایی تا زمانی که به پول نقد یا یک منفعت واقعی تبدیل نشود، بیشتر یک سود تحقق‌نیافته (Unrealized Gain) محسوب می‌شود.

فرض کنید پرتفوی شما از ۵ هزار دلار به ۲۰ هزار دلار رسیده است.

روی نمودار همه چیز عالی به نظر می‌رسد. اپلیکیشن صرافی عددی را نشان می‌دهد که چهار برابر شده و حس موفقیت را به شما منتقل می‌کند.

اما اگر کمی عمیق‌تر نگاه کنیم، یک سؤال مهم مطرح می‌شود:

• چقدر از این سود واقعاً وارد زندگی شما شده است؟
• آیا بدهی شما کمتر شده است؟
• آیا توانسته‌اید سرمایه بیشتری برای آینده کنار بگذارید؟
• آیا درآمد ماهانه شما افزایش پیدا کرده است؟
• آیا امنیت مالی بیشتری نسبت به قبل دارید؟

در بسیاری از موارد پاسخ منفی است.

دلیل آن هم ساده است.

عدد پرتفوی شما بالا رفته اما هیچ تغییری در وضعیت مالی روزمره شما ایجاد نشده است.

این همان اتفاقی است که در بسیاری از چرخه‌های صعودی بازار رخ می‌دهد. در اوج بازار ۲۰۲۱ میلیون‌ها سرمایه‌گذار شاهد رشد چشمگیر دارایی‌های خود بودند، اما با شروع بازار نزولی بخش بزرگی از آن سودهای ثبت‌شده روی صفحه نمایش از بین رفت؛ زیرا هرگز به سود واقعی و برداشت‌شده تبدیل نشده بودند.

به همین دلیل است که بسیاری از هولدرهای قدیمی، با وجود عبور از چندین چرخه صعودی و نزولی، هنوز احساس ثروتمند بودن نمی‌کنند. آن‌ها رشد قیمت را دیده‌اند، اما لزوماً رشد مشابهی را در کیفیت زندگی یا وضعیت مالی خود تجربه نکرده‌اند.

هولد کردن به تنهایی یک استراتژی سرمایه‌گذاری کامل نیست

در ادبیات مالی، نگهداری بلندمدت دارایی (Buy and Hold) به‌عنوان یکی از شناخته‌شده‌ترین رویکردهای سرمایه‌گذاری مطرح می‌شود، اما این رویکرد به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین یک استراتژی جامع مدیریت سرمایه باشد.

در بازار ارزهای دیجیتال معمولاً دو دیدگاه افراطی مشاهده می‌شود.

گروه اول بر معاملات کوتاه‌مدت و کسب سود از نوسانات روزانه تمرکز دارند.

گروه دوم معتقدند صرف خرید یک دارایی و نگهداری آن برای چند سال، بدون هیچ‌گونه بازبینی یا مدیریت فعال، برای دستیابی به بازده مطلوب کافی است.

با این حال، شواهد تجربی و اصول مدیریت پرتفوی نشان می‌دهد که موفقیت بلندمدت معمولاً در نقطه‌ای میان این دو رویکرد قرار دارد.

هولد کردن در واقع یک روش تخصیص زمانی سرمایه است، نه یک برنامه مالی کامل.

یک استراتژی سرمایه‌گذاری کارآمد علاوه بر تعیین نقاط ورود، باید شامل مدیریت ریسک، بازمتوازن‌سازی پرتفوی (Portfolio Rebalancing)، برنامه برداشت سود، کنترل میزان تمرکز سرمایه و ارزیابی مستمر متغیرهای بنیادی دارایی باشد.

اگر تمام برنامه سرمایه‌گذاری شما صرفاً به خرید دارایی محدود شود و هیچ چارچوب مشخصی برای مدیریت سود و ریسک نداشته باشید، احتمال زیادی وجود دارد که با وجود حضور چندساله در بازار، بازده واقعی شما کمتر از انتظاراتتان باشد یا بخش قابل‌توجهی از سودهای تحقق‌نیافته خود را در چرخه‌های نزولی از دست بدهید.

خطای شناختی هولدرها در بازارهای صعودی؛ آنچه اقتصاد رفتاری می‌گوید

در دوره‌های صعودی بازار، بسیاری از سرمایه‌گذاران عملکرد خود را بهتر از واقعیت ارزیابی می‌کنند. اقتصاددانان رفتاری این پدیده را «اعتماد به نفس بیش از حد» (Overconfidence Bias) می‌نامند؛ وضعیتی که در آن رشد قیمت دارایی‌ها باعث می‌شود افراد موفقیت خود را ناشی از مهارت شخصی بدانند، در حالی که بخش قابل توجهی از بازدهی ناشی از شرایط کلی بازار است.

برای مثال، در چرخه صعودی سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱، قیمت بیت کوین از کمتر از ۱۰ هزار دلار به بیش از ۶۰ هزار دلار رسید. در چنین شرایطی بسیاری از سرمایه‌گذاران بدون داشتن استراتژی مدیریت ریسک یا برنامه برداشت سود، صرفاً از رشد عمومی بازار منتفع شدند.

اما داده‌های تاریخی نشان می‌دهد که بازارهای مالی به صورت چرخه‌ای حرکت می‌کنند. پس از هر دوره رشد شدید، معمولاً اصلاح‌های عمیق یا دوره‌های رکود رخ می‌دهد. در این مرحله است که ضعف برنامه‌ریزی مالی آشکار می‌شود.

در زمان اصلاح بازار، بسیاری از هولدرها متوجه می‌شوند که:

• هیچ بخشی از سود تحقق‌یافته (Realized Profit) ندارند.
• ذخیره نقدی کافی برای مدیریت ریسک یا خرید در قیمت‌های پایین‌تر ایجاد نکرده‌اند.
• بخش عمده ثروت آن‌ها در یک طبقه دارایی پرنوسان متمرکز شده است.
• استراتژی سرمایه‌گذاری آن‌ها بر یک فرض واحد استوار بوده است: ادامه رشد قیمت.

از منظر اقتصادی، این وضعیت به معنای وابستگی کامل بازده سرمایه‌گذاری به افزایش ارزش دارایی است؛ در حالی که مدیریت حرفه‌ای سرمایه معمولاً بر اصولی مانند تنوع‌بخشی، حفظ نقدینگی، کنترل ریسک و برداشت تدریجی سود استوار است.

به بیان دیگر، بسیاری از سرمایه‌گذاران در بازارهای صعودی تصور می‌کنند در حال اجرای یک برنامه مالی هستند، اما در عمل تنها روی یک سناریوی خوش‌بینانه شرط‌بندی کرده‌اند:

«قیمت در آینده بالاتر خواهد رفت.»

چرا بعضی افراد بعد از ۸ سال حضور در بازار هنوز نتیجه نگرفته‌اند؟

بعد از صحبت با افراد زیادی در بازار ارزدیجیتال متوجه یک الگوی مشترک شدم. بسیاری از آن‌ها سال‌ها در بازار حضور داشته‌اند اما این چهار اشتباه را تکرار کرده‌اند.

۱. خرید بدون هدف

بیشتر افراد می‌دانند چه چیزی بخرند.

اما نمی‌دانند چرا خریده‌اند.

آیا هدف آن‌ها بازنشستگی زودتر است؟

آیا می‌خواهند درآمد جانبی ایجاد کنند؟

آیا قصد خرید خانه دارند؟

آیا برای آینده فرزندان خود سرمایه جمع می‌کنند؟

وقتی هدف مشخص نباشد تصمیم‌های سرمایه‌گذاری هم پراکنده می‌شوند.

۲. نداشتن برنامه برداشت سود

بسیاری از سرمایه‌گذاران برای خرید برنامه دارند اما برای فروش هیچ برنامه‌ای ندارند.

نتیجه چیست؟

در بازار صعودی طمع می‌کنند.

در بازار نزولی می‌ترسند.

و در نهایت بخش بزرگی از سودهای خود را از دست می‌دهند.

۳. تمرکز بیش از حد روی قیمت

بیشتر هولدرها هر روز نمودار قیمت را بررسی می‌کنند.

اما کمتر کسی این سؤال را می‌پرسد:

«آیا این پروژه هنوز در حال رشد است؟»

«آیا کاربران آن بیشتر شده‌اند؟»

«آیا درآمد شبکه افزایش یافته است؟»

تمرکز دائمی روی قیمت باعث می‌شود تصمیم‌های احساسی جای تحلیل منطقی را بگیرد.

۴. نداشتن جریان نقدی

این مورد مهم‌ترین اشتباه است.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند تنها راه کسب سود در ارزدیجیتال افزایش قیمت است.

در حالی که بعضی از سرمایه‌گذاران علاوه بر هولد از روش‌های دیگری هم استفاده می‌کنند:

• استیک برخی دارایی‌ها
• دریافت سود از وام‌دهی دارایی‌ها
• تامین نقدینگی در پلتفرم‌های معتبر
• برداشت بخشی از سود در دوره‌های صعودی و سرمایه‌گذاری مجدد

البته همه این روش‌ها ریسک دارند و برای همه مناسب نیستند.

اما نکته مهم این است که آن‌ها فقط منتظر رشد قیمت نمی‌مانند.

بزرگ‌ترین درسی که از هولد گرفتم

اگر بخواهم فقط یک درس از تمام سال‌هایی که هولد کردم انتخاب کنم، بدون تردید همین است.

من دوره‌ای را تجربه کردم که ارزش پرتفوی‌ام چند برابر شد. هر روز وارد اپلیکیشن صرافی می‌شدم و با دیدن اعداد جدید احساس می‌کردم از نظر مالی در موقعیت فوق‌العاده‌ای قرار دارم. حتی گاهی با خودم حساب می‌کردم که اگر همین روند ادامه پیدا کند تا چند سال دیگر به چه عددی خواهم رسید.

اما یک روز متوجه شدم با وجود تمام این رشد، زندگی واقعی من تقریباً هیچ تفاوتی نکرده است.

هنوز همان سبک زندگی را داشتم، همان دغدغه‌های مالی را داشتم و بخش زیادی از آن ثروتی که تصور می‌کردم دارم فقط روی صفحه نمایش وجود داشت.

همان زمان بود که فهمیدم هدف اصلی سرمایه‌گذاری نباید فقط بزرگ‌تر شدن عدد پرتفوی باشد.

هدف باید این باشد که سرمایه در نهایت به بهبود وضعیت مالی و کیفیت زندگی من کمک کند.

برای همین بعدها سعی کردم نگاه متفاوتی داشته باشم. یاد گرفتم که گاهی برداشت بخشی از سود، تصمیم بدی نیست. یاد گرفتم که لازم نیست تمام مسیر را فقط به امید قیمت‌های بالاتر ادامه دهم.

امروز وقتی به گذشته نگاه می‌کنم، می‌بینم بعضی از بهترین تصمیم‌های مالی من زمانی گرفته شدند که بخشی از سود را به موقع نقد کردم و آن را وارد زندگی واقعی خودم کردم؛ نه زمانی که فقط به رشد عدد پرتفوی خیره شده بودم.

جمع‌بندی

هولد کردن به‌خودی‌خود اشتباه نیست؛ اشتباه زمانی رخ می‌دهد که آن را تنها برنامه سرمایه‌گذاری خود بدانیم.

خرید یک دارایی خوب می‌تواند نقطه شروع موفقیت باشد، اما آنچه در نهایت نتیجه را مشخص می‌کند داشتن برنامه‌ای برای مدیریت ریسک، برداشت سود و رسیدن به اهداف مالی است.

در بازار ارزدیجیتال، برنده واقعی کسی نیست که فقط سال‌ها دارایی خود را نگه می‌دارد؛ بلکه کسی است که می‌داند چه زمانی بخرد، چه زمانی صبر کند و چه زمانی بخشی از سود خود را به یک دستاورد واقعی در زندگی تبدیل کند.

نظرتان را درباره‌ی مقاله «چرا اکثر هولدرهای ارزدیجیتال سود نمی‌کنند؟ تجربه تلخ من از هولد!» با ما درمیان بگذارید.