قرارداد آتی دائمی (perpetual futures contracts) چیست؟

• ۲۸ تیر ۱۴۰۲

قرارداد آتی دائمی بخشی از بازار ارزدیجیتال است که بیشترین حجم معاملات حرفه‌ای در آن انجام می‌شود اما در عین حال بیشترین ضررها نیز از همین‌جا شروع می‌شود. این ابزار به معامله‌گر اجازه می‌دهد بدون مالکیت دارایی و بدون تاریخ انقضا روی قیمت معامله کند. در این مقاله به‌صورت ساده و دقیق بررسی می‌کنیم قرارداد آتی دائمی چگونه کار می‌کند و چرا شناخت آن قبل از ورود به معامله ضروری است.

معامله قرارداد دائمی شبیه به قرارداد آتی است با این تفاوت که در قرارداد دائمی، تریدر اهرم بیشتری در اختیار دارد و فورا دارایی موردنظر را تبادل نمی کند.

قراردادهای آتی نوعی ابزار مشتقه هستند که پرداخت و تحویل را تا تاریخ معینی در آینده به تاخیر می اندازند در حالی که در قراردادهای اسپات، خرید و فروش فورا انجام می شود. در مقابل، در قراردادهای دائمی، تاریخ انقضایی وجود ندارد.

تا زمانی که حاشیه نگهداری کافی باشد، تریدر می تواند موقعیت های لانگ یا شورت را به طور دائمی حفظ کند. حاشیه نگهداری همان حداقل ضمانتی است که کاربر باید برای حفظ پوزیشن های باز خود داشته باشد.

برای اینکه بهتر تفاوت قرارداد آتی سنتی و قرارداد آتی دائمی را درک کنید به مثال زیر توجه کنید. آلیس در قرارداد آتی نفت خام را که بشکه ای ۷۰ دلار خریده در یک تاریخ خاص بدون توجه به قیمت آن باید تسویه کند. اما اگر او از قرارداد دائمی استفاده کند می تواند نفت خام را بعدا با قیمت ۷۰ دلار خریداری کند. این قرارداد محدودیت زمانی ندارد و گزینه خروج از پوزیشن در زمان دلخواه را نیز فراهم می کند.

در سال ۲۰۲۵، قراردادهای آتی دائمی حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد حجم معاملات مشتقات ارزدیجیتال را تشکیل می‌دهند(منبع). این یعنی بخش بزرگی از بازار مشتقات متعلق به این نوع قراردادهاست و نشان می‌دهد که بیشترین فعالیت تریدرها روی آن‌هاست.

مقایسه قراردادهای آتی سنتی با قراردادهای آتی دائمی

در جدول زیر تفاوت‌های این دو ابزار معاملاتی به‌صورت فنی و قابل فهم آورده شده است تا کاربر بتواند قبل از انتخاب نوع معامله تصمیم آگاهانه بگیرد.

ویژگی خاص قرارداد دائمی چیست؟

چون تاریخ از پیش تعیین شده ای وجود ندارد امکان استفاده از این نوع قراردادها برای دارایی های نقدی وجود دارد. بر خلاف معاملات آتی سهام که در تاریخ موردنظر، تحویل دارایی صورت می گیرد، در قرادادهای آتی دائمی تسویه به صورت نقدی یعنی فیزیکی انجام می شود.

چون تحویل دارایی در این قراردادها وجود ندارد، امکان استفاده از اهرم های بالاتر فراهم شده است. اهرم ابزاری معاملاتی است که سرمایه گذاران برای افزایش تاثیر در بازار با استفاده از قرض گرفتن سرمایه از کارگزار برای انجام معاملات به کار می گیرند.

در واقع قرارداد آتی دائمی یک قرارداد بین طرفین لانگ و شورت بازار است که طرف لانگ باید نرخ سرمایه گذاری را به طرف شورت بپردازد و طرف شورت باید پاداشی بر اساس قیمت آینده ورود و خروج به طرف لانگ بپردازد. این نرخ سرمایه گذاری به قیمت های بازار بستگی دارد.

کوین گلس منبع خوبی برای پیدا کردن فاندینگ ریت قرارداد های اتی

طرز کار قراردادهای آتی دائمی چگونه است؟

زمانی که قیمت قرارداد بالاتر از قیمت BTC است، به کاربرانی که پوزیشن شورت دارند نرخ سرمایه گذاری پرداخت می شود. این نرخ توسط کاربرانی که پوزیشن لانگ دارند بازپرداخت می شود تا قیمت قرارداد با قیمت جفت ارز برابر باشد.

به عنوان مثال فرض کنید یک تریدر مقداری بیت کوین دارد. زمانی که او قرارداد را می خرد یا انتظار افزایش ارزش بیت کوین ها با بالارفتن قیمت را دارد و یا انتظار حرکت در خلاف جهت قیمت. اگر فرض کنیم هر قرارداد ۱ دلار قیمت داشته باشد، اگر او قرارداد را با قیمت ۵۰.۵۰ دلار بخرد باید به اندازه یک دلار بیت کوین پرداخت کند. در عوض، اگر قرارداد را بفروشد، مقداری بیت کوین به ارزش یک دلار با قیمت فروش دریافت می کند.

نکته مهم این است که تریدر قراردادهای دائمی را خریداری می کند نه دلار یا بیت کوین. کاربرانی که پوزیشن لانگ دارند زمانی که قیمت قرارداد پایین تر از قیمت بیت کوین است نرخ سرمایه گذاری را دریافت می کنند. این برای آنها انگیزه ای است تا قراردادها را بخرند و موجب می شود قیمت قرارداد افزایش یابد و به قیمت جفت ارز برسد. همچنین کاربرانی که پوزیشن شورت دارند، قراردادها را می خرند تا از پوزیشن هایشان خارج شوند.

خلاف این امر زمانی اتفاق می افتد که قیمت قرارداد بالاتر از قیمت بیت کوین است. در این صورت کاربرانی که پوزیشن لانگ دارند به کاربران دارای پوزیشن شورت نرخ سرمایه گذاری را می پردازند. این آنها را تشویق می کند تا قراردادها را بفروشند و باعث می شود قیمت قرارداد به قیمت بیت کوین نزدیک شود. مابه التفاوت قیمت قرارداد و قیمت بیت کوین، میزان نرخ سرمایه گذاری را که باید پرداخت شود تعیین می کند.

مزایا و معایب قراردادهای آتی دائمی چیست؟

مزیت ها و معایب قراردادهای دائمی عبارت اند از:

اشتباهات رایج در قراردادهای آتی دائمی به زبان ساده

بیشتر ضررهایی که در قراردادهای آتی دائمی دیده می‌شود به دلیل پیچیدگی بازار نیست بلکه به دلیل چند اشتباه تکراری است که بسیاری از معامله‌گران انجام می‌دهند.

یکی از رایج‌ترین خطاها استفاده از اهرم بالا بدون حد ضرر است. کاربر با سرمایه کم پوزیشن بزرگی باز می‌کند و فکر می‌کند بازار حتما برمی‌گردد. در عمل با یک نوسان کوچک حاشیه نگهداری از بین می‌رود و پوزیشن بسته می‌شود. راه درست این است که اهرم پایین‌تر انتخاب شود و حد ضرر از ابتدا مشخص باشد.

اشتباه رایج بعدی بی‌توجهی به نرخ سرمایه‌گذاری است. بعضی معامله‌گران پوزیشن را برای مدت طولانی نگه می‌دارند در حالی که هر چند ساعت در حال پرداخت هزینه هستند. اگر این موضوع کنترل نشود حتی بدون حرکت شدید قیمت هم حساب کاربر به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. بررسی نرخ سرمایه‌گذاری قبل از ورود به معامله ضروری است.

نداشتن برنامه خروج از معامله هم یکی از دلایل اصلی از بین رفتن سود است. کاربر وارد سود می‌شود اما به امید سود بیشتر از معامله خارج نمی‌شود و با اولین اصلاح بازار سود از دست می‌رود. مشخص کردن حد سود و حد ضرر قبل از ورود باعث می‌شود تصمیم‌ها منطقی بمانند.

در نهایت وارد کردن کل سرمایه در یک پوزیشن ریسک بسیار بالایی دارد. در قراردادهای آتی دائمی فقط بخشی از سرمایه باید درگیر شود تا نوسانات طبیعی بازار باعث از دست رفتن کل دارایی نشود.

قرارداد آتی دائمی ابزار قدرتمندی است اما فقط زمانی می‌تواند به سود رساندن منجر شود که با مدیریت سرمایه کنترل احساسات و برنامه مشخص استفاده شود.

قرارداد آتی دائمی برای چه کسانی مناسب است و برای چه کسانی مناسب نیست؟

قرارداد آتی دائمی ابزاری پیشرفته در بازار ارزدیجیتال است و استفاده از آن برای همه کاربران توصیه نمی‌شود. شناخت دقیق شرایط فردی قبل از ورود به این نوع معاملات ضروری است.

قرارداد آتی دائمی برای چه کسانی مناسب است؟

این نوع قرارداد برای معامله‌گرانی مناسب است که تجربه عملی در بازار دارند و مفاهیم پایه را به‌خوبی می‌شناسند. کاربر باید بداند اهرم چگونه باعث افزایش سود و زیان می‌شود و بتواند حاشیه نگهداری پوزیشن را به‌صورت مداوم مدیریت کند.
معامله‌گرانی که از حد ضرر استفاده می‌کنند و برنامه مشخص برای ورود و خروج دارند می‌توانند از قرارداد دائمی برای پوشش ریسک یا نوسان‌گیری استفاده کنند.
همچنین این ابزار برای کسانی مناسب است که سرمایه مازاد دارند و فشار روانی نوسانات شدید قیمت را تحمل می‌کنند.

قرارداد آتی دائمی برای چه کسانی مناسب نیست؟

این قرارداد برای کاربران تازه‌وارد که هنوز با مفاهیمی مثل لیکویید شدن اهرم و نرخ سرمایه‌گذاری آشنا نیستند مناسب نیست.
افرادی که کل سرمایه خود را وارد معامله می‌کنند یا بدون برنامه و حد ضرر وارد پوزیشن می‌شوند در این بازار با ریسک از دست رفتن سریع سرمایه روبه‌رو هستند.
همچنین کاربرانی که قصد نگهداری بلندمدت دارند یا به دنبال سرمایه‌گذاری کم‌ریسک هستند بهتر است از معاملات اسپات به‌جای قراردادهای آتی دائمی استفاده کنند.

در مجموع قرارداد آتی دائمی یک ابزار قدرتمند اما پرریسک است و فقط زمانی می‌تواند به سود رساندن منجر شود که همراه با دانش تجربه و مدیریت سرمایه استفاده شود.

سخن پایانی

قرارداد آتی دائمی ابزار قدرتمندی در بازار ارزدیجیتال است اما بدون آموزش و مدیریت سرمایه می‌تواند باعث ضرر سنگین شود. یادگیری مفاهیم اهرم نرخ سرمایه‌گذاری و حد ضرر قبل از استفاده از این ابزار ضروری است.

نظرتان را درباره‌ی مقاله «قرارداد آتی دائمی (perpetual futures contracts) چیست؟» با ما درمیان بگذارید.