ذخیره پنهان بیت‌کوین ونزوئلا: فرصتی برای بازار کریپتو یا ریسک بزرگ؟

• ۱۵ دی ۱۴۰۴

ونزوئلا سال‌هاست با ذخایر بسیار بزرگ نفتی شناخته می‌شود. این کشور بیش از ۳۰۰ میلیارد بشکه نفت در اختیار دارد که ارزش تقریبی آن حدود ۱۷ تریلیون دلار برآورد می‌شود. حالا در کنار نفت یک گمانه‌زنی مهم مطرح شده است. برخی گزارش‌ها می‌گویند ونزوئلا ممکن است به‌صورت پنهان مقدار زیادی بیت‌کوین در اختیار داشته باشد و حتی در جمع بزرگ‌ترین دارندگان آن در جهان قرار بگیرد.

سؤال اصلی اینجاست که این ذخیره پنهان تا چه اندازه واقعی است و اگر وجود داشته باشد چه اثری می‌تواند بر بازار بیت‌کوین بگذارد. در این تحلیل کوتاه تلاش می‌شود بر اساس گزارش‌های اطلاعاتی و منابع معتبر تصویری ساده و قابل فهم از این ادعا و پیامدهای احتمالی آن ارائه شود.

داستان انباشت بیت‌کوین توسط ونزوئلا

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، ماجرا از سال ۲۰۱۸ شروع می‌شود. در این دوره، دولت ونزوئلا به رهبری نیکلاس مادورو با تحریم‌های شدید آمریکا روبه‌رو بود و راه‌های عادی دسترسی به نظام مالی جهانی برای این کشور بسته شده بود. در چنین شرایطی، گفته می‌شود حکومت به‌تدریج به سراغ بیت‌کوین و تتر رفت تا بتواند بخشی از درآمدهای خود را خارج از سیستم بانکی سنتی جابه‌جا کند.

طبق این گزارش‌ها، دو مسیر اصلی برای این کار وجود داشت. مسیر اول سواپ طلا بود. گفته می‌شود ونزوئلا در سال ۲۰۱۸ حدود ۷۳ تن طلا را تبدیل کرد که در آن زمان ارزشی نزدیک به ۲.۷ میلیارد دلار داشت. مسیر دوم به صادرات نفت مربوط می‌شود. شرکت نفت دولتی این کشور یعنی PDVSA reportedly بخش بزرگی از پول فروش نفت را به‌صورت USDT دریافت می‌کرد و در برخی دوره‌ها این سهم به بیش از ۵۰ درصد پرداخت‌ها می‌رسید.

امارها نشان میدهد ونزوئلا مقدار زیادی بیتکوین ذخیره کرده است!

در همین مسیر، پروژه پترو که قرار بود ارزدیجیتال ملی ونزوئلا باشد در سال ۲۰۲۴ عملا شکست خورد. مشکلات فنی، فساد گسترده و نبود اعتماد جهانی باعث شد این پروژه کنار گذاشته شود. بعد از آن، بر اساس همین گزارش‌ها، بخشی از تترهای جمع‌آوری‌شده به بیت‌کوین تبدیل شد تا خطر مسدود شدن دارایی‌ها کاهش پیدا کند.

برآوردهای محافظه‌کارانه می‌گویند ونزوئلا ممکن است بین ۶۰۰ تا ۶۶۰ هزار بیت‌کوین در اختیار داشته باشد. با قیمت حدود ۹۰ هزار دلار برای هر بیت‌کوین، ارزش این ذخیره بین ۵۶ تا ۶۷ میلیارد دلار برآورد می‌شود. این عدد معادل حدود ۳ درصد از کل عرضه در گردش بیت‌کوین یعنی حدود ۱۹.۷ میلیون واحد است.

اگر این اعداد درست باشند، ونزوئلا از نظر حجم بیت‌کوین در سطحی نزدیک به بازیگران بزرگ بازار قرار می‌گیرد و حتی بعد از مجموعه‌هایی مانند BlackRock و MicroStrategy قرار می‌گیرد. با این حال، آمار رسمی منتشرشده از سوی دولت ونزوئلا فقط حدود ۲۴۰ بیت‌کوین را نشان می‌دهد. به همین دلیل، بخش بزرگی از این دارایی احتمالی به‌عنوان یک ذخیره پنهان در کیف‌های آفلاین در نظر گرفته می‌شود و هنوز هیچ تایید عمومی و شفاف روی بلاک چین برای آن وجود ندارد.

مقایسه با بازار و اثر احتمالی بر قیمت

برای اینکه اندازه این ذخیره بهتر درک شود، یک نمونه واقعی وجود دارد. در سال ۲۰۲۴ دولت آلمان حدود ۵۰ هزار بیت‌کوین را وارد بازار کرد. همین مقدار فروش باعث شد قیمت بیت‌کوین در مدت کوتاهی بین ۱۵ تا ۲۰ درصد اصلاح شود.
حالا اگر ادعای مربوط به ونزوئلا درست باشد، حجم بیت‌کوین‌های احتمالی این کشور حدود ۱۲ برابر فروش آلمان است. به همین دلیل روشن است که ورود چنین حجمی به بازار می‌تواند شوک بسیار بزرگی ایجاد کند.

با این حال، بیشتر تحلیل‌ها می‌گویند فروش یکجای این دارایی بعید است. بعد از بازداشت نیکلاس مادورو در ۳ ژانویه ۲۰۲۶، سناریوهای محتمل‌تری مطرح شده است.

یکی از این سناریوها توقیف دارایی‌ها توسط وزارت دادگستری آمریکا است. سناریوی دیگر قفل شدن این بیت‌کوین‌ها در پرونده‌های حقوقی طولانی‌مدت است که عملا اجازه ورود آن‌ها به بازار را نمی‌دهد.
گزینه سوم نگهداری این دارایی به‌عنوان ذخیره استراتژیک توسط خزانه‌داری آمریکا است. در چنین حالتی، به دلیل خارج شدن این حجم از چرخه عرضه فعال، فشار فروش کم می‌شود و حتی می‌تواند در بلندمدت به رشد قیمت بیت‌کوین منجر شود.

نتیجه‌گیری

ماجرای بیت‌کوین‌های ونزوئلا فعلا بیشتر شبیه یک راز بزرگ است تا یک واقعیت اثبات‌شده. عددها جذاب‌اند و سناریوها می‌توانند بازار را تکان بدهند اما تا وقتی شفافیت روی بلاک چین یا تأیید رسمی وجود نداشته باشد این داستان در حد یک ریسک پنهان باقی می‌ماند.
برای بازار بیت‌کوین مهم‌ترین نکته این نیست که ونزوئلا چقدر بیت‌کوین دارد بلکه این است که این دارایی‌ها آیا وارد بازار می‌شوند یا برای سال‌ها از چرخه عرضه کنار گذاشته خواهند شد. همین ابهام می‌تواند در ماه‌های آینده به یکی از عوامل تأثیرگذار بر روند قیمت بیت‌کوین تبدیل شود.