استخراج ارزدیجیتال چیست؟ + نکات سودآوری برای مبتدی‌ها

• ۲۰ مرداد ۱۴۰۴
• ‫3 نظر

دوست دارید بدانید ارزهای دیجیتال چگونه به وجود می‌آیند یا به دنبال راهی هستید که از این بازار درآمد دلاری داشته باشید؟ خبر خوب این است که استخراج ارز دیجیتال دیگر فقط مخصوص افراد حرفه‌ای نیست. امروز هر کسی می‌تواند وارد این حوزه شود؛ چه با سرمایه‌ای کوچک شروع کند و چه به دنبال ساخت یک سبد بزرگ از ارزهای دیجیتال باشد. در این راهنما به زبان ساده توضیح می‌دهیم ماینینگ چیست، چه ابزارهایی لازم دارد و چطور می‌تواند شما را به سود رساندن برساند. هدف ما این است که بدون اصطلاحات سخت و پیچیده، مسیر روشن‌تری پیش روی شما قرار گیرد تا بتوانید با اطمینان بیشتری قدم بردارید.

استخراج ارزدیجیتال چیست؟

استخراج ارزدیجیتال بخش اصلی بسیاری از ارزهای دیجیتال غیرمتمرکز مانند بیت کوین است. این فرایند نقش مهمی در حفظ امنیت و اعتبار بلاک چین دارد و همچنین روشی است که در آن کوین‌های جدید وارد بازار می‌شوند.

مفهوم اصلی: تأیید تراکنش‌ها و حفظ امنیت شبکه

استخراج ارزدیجیتال شبیه یک «قرعه‌کشی دیجیتال» است که در آن دستگاه‌های مخصوصی به نام «ماینر» تلاش می‌کنند معادلات سخت ریاضی را حل کنند. این کار فقط یک رقابت ساده نیست بلکه نقش مهمی در شبکه دارد. با حل هر مسئله، تراکنش‌های جدید تأیید و در بلاک چین ثبت می‌شوند. بلاک چین یک دفتر عمومی و تغییرناپذیر است که باعث امنیت و شفافیت شبکه می‌شود. هدف اصلی این فرآیند هم ایجاد سکه‌های جدید در بازار و هم ایمن‌سازی تراکنش‌ها برای حفظ اعتبار شبکه است.

ماینرها توان پردازشی خود را برای انجام «اثبات کار» (Proof of Work) به کار می‌گیرند. یعنی ثابت می‌کنند که انرژی و قدرت محاسباتی لازم برای افزودن بلاک جدید تراکنش‌ها به بلاک چین را مصرف کرده‌اند. آن‌ها با سرعت بالا، داده‌های تراکنش و زمان ثبت آن را همراه با داده‌ای تصادفی به نام «نانس» ترکیب می‌کنند تا به یک «هش» معتبر برسند. وقتی ماینری هش درست پیدا کند، آن را به شبکه اعلام می‌کند و بقیه ماینرها آن را بررسی می‌کنند. اگر معتبر باشد، بلاک جدید به بلاک چین اضافه می‌شود.

این روش تضمین می‌کند که همه تراکنش‌ها واقعی باشند و کسی نتواند یک ارزدیجیتال را بیش از یک بار خرج کند. به این شکل، شفافیت و اعتماد در شبکه باقی می‌ماند.

شبکه بیت کوین هر ۲۰۱۶ بلاک یا تقریبا هر دو هفته یک‌بار سختی استخراج را به صورت خودکار تغییر می‌دهد تا میانگین زمان ساخت هر بلاک حدود ۱۰ دقیقه باقی بماند. این سختی بر اساس توان محاسباتی کل شبکه تنظیم می‌شود؛ یعنی اگر تعداد ماینرها و قدرت دستگاه‌ها بیشتر شود سختی بالاتر می‌رود و اگر کمتر شود سختی پایین می‌آید. تا ژوئیه ۲۰۲۵، نرخ هش شبکه بیت کوین حدود ۹۰۹.۱۷ اگزاهش در ثانیه و سختی استخراج روی ۱۲۶.۲۷ تریلیون ثبت شده است.

یکی از روندهای مهم سال ۲۰۲۵، تحول در تجهیزات ماینینگ است. استخراج از روش‌های اولیه با پردازنده (CPU) و کارت گرافیک (GPU) به استفاده از دستگاه‌های تخصصی ASIC رسیده که اکنون استاندارد اصلی سودآوری محسوب می‌شوند. این دستگاه‌ها به‌طور ویژه برای الگوریتم‌های خاص طراحی شده‌اند و بازدهی بسیار بالاتری ارائه می‌دهند.

استخراج بیت کوین چجوری انجام میشه؟

چرا استخراج ارزدیجیتال مهم است؟ ستون اصلی اقتصاد غیرمتمرکز

استخراج بخش مهم ارزهای دیجیتال مبتنی بر الگوریتم اثبات کار (PoW) است و فقط برای تولید سکه‌های جدید انجام نمی‌شود بلکه چند نقش اصلی دارد که عبارتند از:

۱. حفظ امنیت شبکه
ماینرها با قدرت پردازش بالا جلوی تراکنش‌های جعلی و دستکاری بلاک چین را می‌گیرند. هزینه زیاد تجهیزات و مصرف بالای انرژی باعث می‌شود کنترل شبکه برای یک فرد یا گروه تقریباً غیرممکن باشد و همه تراکنش‌ها بعد از ثبت تغییرناپذیر بمانند.

۲. حفظ غیرمتمرکز بودن
هزاران ماینر مستقل در سراسر دنیا فعالیت می‌کنند و اجازه نمی‌دهند شبکه در اختیار یک نهاد یا شخص خاص قرار گیرد. هر بلاک جدید بعد از تأیید برای همه ارسال می‌شود و نودها آن را بررسی می‌کنند تا شبکه شفاف و بدون وابستگی باقی بماند.

۳. ایجاد واحدهای جدید ارزدیجیتال
استخراج باعث ورود سکه‌های جدید به بازار می‌شود و همین پاداش انگیزه ادامه کار ماینرهاست. پس از هاوینگ ۲۰۲۴ پاداش هر بلاک بیت کوین به ۳.۱۲۵ بیت کوین رسیده است.

۴. ایجاد درآمد غیرفعال
ماینرها علاوه بر پاداش بلاک کارمزد تراکنش‌ها را هم دریافت می‌کنند و این ترکیب می‌تواند برای بسیاری از افراد یک منبع درآمد ثابت باشد. در ژوئیه ۲۰۲۵ درآمد روزانه ماینرهای بیت کوین حدود ۲۰ میلیون دلار برآورد شده است.

به طور کلی اگر استخراج با برنامه‌ریزی درست و انتخاب ارز مناسب انجام شود می‌تواند روشی پایدار و سودآور برای کسب درآمد باشد.

فرایند استخراج: شرح گام‌به‌گام و ساده

در این بخش مسیر یک تراکنش از لحظه ارسال تا تأیید نهایی را مرحله‌به‌مرحله توضیح می‌دهم.

1. پخش تراکنش: کاربر ارزدیجیتال را ارسال می‌کند و این تراکنش وارد شبکه شده و در صف تأیید قرار می‌گیرد.
2. جمع‌آوری تراکنش‌ها توسط ماینر: ماینرها تراکنش‌های تأییدنشده را همراه با زمان ثبت و هدر بلاک قبلی در یک بلاک جدید جمع‌آوری می‌کنند.
3. مسابقه رمزنگاری: ماینرها نانس را حدس می‌زنند و با داده‌های بلاک ترکیب می‌کنند و خروجی را با الگوریتم‌هایی مثل SHA-256 هش می‌کنند تا به هش سخت‌تر از هدف شبکه برسند.
4. اولین حل‌کننده برنده می‌شود: ماینری که زودتر هش معتبر پیدا کند نتیجه را به شبکه اعلام می‌کند.
5. راستی‌آزمایی و افزودن به زنجیره: سایر ماینرها بلاک را بررسی می‌کنند و اگر معتبر باشد بلاک به بلاک چین افزوده می‌شود و طولانی‌ترین زنجیره معتبر شناخته می‌شود.
6. زمان دریافت پاداش: ماینر برنده پاداش بلاک را به همراه کارمزد تراکنش‌ها دریافت می‌کند. در شبکه بیت کوین، پس از هاوینگ ۲۰۲۴ این پاداش برابر با ۳٫۱۲۵ بیت کوین است.

درک سختی استخراج و نرخ هش

استخراج ارزدیجیتال همیشه در حال تنظیم خودکار است تا تعادل شبکه حفظ شود.

سختی استخراج (Mining Difficulty)

شبکه بیت کوین هر ۲۰۱۶ بلاک یا حدود هر دو هفته یک بار سختی استخراج را به صورت خودکار تنظیم می‌کند. هدف این مکانیزم این است که حتی با تغییر توان پردازشی کل شبکه، به‌طور میانگین هر ۱۰ دقیقه یک بلاک جدید پیدا شود. وقتی تعداد ماینرها زیاد می‌شود، سختی شبکه بالا می‌رود و برای پیدا کردن بلاک به قدرت پردازشی بیشتری نیاز است. تا ژوئیه ۲۰۲۵، سختی استخراج بیت کوین حدود ۱۲۶.۲۷ تریلیون گزارش شده است.

نمودار تغییر سختی شبکه بیت کوین در ۱۲ ماه گذشته.

نرخ هش (Hash Rate)

نرخ هش نشان‌دهنده «قدرت پردازش» ماینر است؛ یعنی تعداد محاسباتی که دستگاه در هر ثانیه انجام می‌دهد. این مقدار با واحدهایی مانند KH/s (کیلوهش بر ثانیه)، MH/s (مگاهش بر ثانیه)، GH/s (گیگاهش بر ثانیه)، TH/s (تراهش بر ثانیه) و حتی PH/s (پتاحش بر ثانیه) اندازه‌گیری می‌شود. هرچه نرخ هش بالاتر باشد، شانس ماینر برای حل معمای رمزنگاری و دریافت پاداش بیشتر خواهد بود.

نمودار تغییر نرخ هش بیت کوین در ۱۲ ماه گذشته.

مسیر استخراج شما: روش‌ها، تجهیزات و نرم‌افزارهای ضروری در سال ۲۰۲۵

انتخاب روش مناسب، نقش مهمی در سودآوری و داشتن تجربه‌ای روان در استخراج دارد. در ادامه، رایج‌ترین روش‌های استخراج در سال ۲۰۲۵ را معرفی می‌کنیم و مزایا و معایب هرکدام را بررسی می‌کنیم.

۱. استخراج انفرادی (Solo Mining)
در این روش، یک ماینر به‌تنهایی تلاش می‌کند بلاک را پیدا کند و کل پاداش آن را برای خود نگه دارد. سود احتمالی در صورت موفقیت بسیار بالا است، اما شانس موفقیت برای ارزهای محبوبی مانند بیت کوین بسیار پایین است. برای مثال، احتمال اینکه یک دستگاه WhatsMiner M20S بتواند به‌تنهایی یک بلاک بیت کوین را استخراج کند، حدود یک در یک‌میلیون و چهارصد و هفتاد هزار است. به همین دلیل این روش بیشتر به یک شرط‌بندی شباهت دارد تا یک روش پایدار برای کسب‌وکار.

۲. استخرهای استخراج (Mining Pools)
این رایج‌ترین روش بین ماینرهای فردی است. در این حالت، ماینرها توان پردازشی خود را در قالب یک «استخر» با دیگران ترکیب می‌کنند تا شانس حل معمای اثبات کار (PoW) افزایش یابد. وقتی استخر موفق به استخراج بلاک می‌شود، پاداش به نسبت توان پردازشی هر شرکت‌کننده تقسیم می‌شود. این روش پرداخت‌های کوچک‌تر ولی منظم‌تری ایجاد می‌کند. بیش از ۶۵٪ ماینرهای بیت کوین از استخرها استفاده می‌کنند تا ریسک را کاهش دهند. دو استخر Foundry USA و Antpool در مجموع نزدیک به ۶۰٪ از نرخ هش شبکه را در اختیار دارند.

۳. استخراج ابری (Cloud Mining)
در این روش، بدون خرید یا نگهداری تجهیزات، می‌توانید با اجاره توان پردازشی از یک ارائه‌دهنده شخص ثالث، در استخراج مشارکت کنید. این روش معمولاً به‌عنوان یک مسیر ساده برای ورود به ماینینگ شناخته می‌شود. با این حال، تجربه و گزارش‌ها نشان می‌دهد که باید نسبت به پلتفرم‌هایی که وعده سود تضمینی بالا می‌دهند بسیار محتاط باشید، زیرا بخش زیادی از آن‌ها کلاهبرداری بوده‌اند. البته پلتفرم‌های معتبری مثل NiceHash وجود دارند، اما به دلیل رقابت شدید، حاشیه سود آن‌ها معمولاً محدود است.

تجهیزات ضروری استخراج: ASIC، GPU و CPU

برای شروع استخراج ارزدیجیتال، اولین قدم انتخاب سخت‌افزار مناسب است، چون این گزینه می‌تواند مستقیماً روی درآمد و سرعت بازگشت سرمایه شما اثر بگذارد. امروزه بیشتر استخراج‌کنندگان حرفه‌ای از دستگاه‌های تخصصی ASIC استفاده می‌کنند. این دستگاه‌ها فقط برای استخراج یک ارز خاص و یک الگوریتم مشخص (مثل SHA-256 برای بیت کوین) طراحی شده‌اند. به همین دلیل، سرعت پردازش بسیار بالا و مصرف انرژی بهینه‌ای دارند و حدود ۹۰٪ قدرت پردازش شبکه بیت کوین را تأمین می‌کنند. در سال ۲۰۲۵، مدل‌هایی مثل Bitmain Antminer S21 Pro با توان ۲۳۴ تراهش، MicroBT Whatsminer M66S با ۲۹۸ تراهش، Canaan Avalon A1566 با ۱۵۰ تراهش و Hashivo B2 با ۸۰۰ تراهش جزو گزینه‌های مطرح بازار هستند.

نوع دوم، ماینرهای GPU یا همان کارت‌های گرافیک قدرتمند هستند که در اصل برای بازی ساخته شده‌اند ولی می‌توانند ارزهایی غیر از بیت کوین (مثل Kaspa و Ravencoin) را هم استخراج کنند. مزیت اصلی آن‌ها انعطاف‌پذیری در انتخاب ارز و همچنین ارزش فروش دست‌دوم بالاتر نسبت به ASIC‌هاست.

نوع سوم، استخراج با CPU یا همان پردازنده اصلی کامپیوتر است. این روش برای ارزهای بزرگ دیگر به‌صرفه نیست و بیشتر برای ارزهایی مثل مونرو (XMR) که در برابر ASIC مقاوم هستند کاربرد دارد. این روش برای تازه‌کارها فقط زمانی پیشنهاد می‌شود که بخواهند با هزینه کم، ماینینگ را به‌صورت آزمایشی تجربه کنند.

نرم‌افزارهای ضروری استخراج

پس از تهیه سخت‌افزار، باید یک نرم‌افزار مناسب نصب کنید تا دستگاه شما به شبکه بلاک چین و استخر استخراج وصل شود. این نرم‌افزار مسئولیت اتصال، مدیریت توان پردازشی و نمایش اطلاعاتی مثل نرخ هش و دمای دستگاه را بر عهده دارد. از گزینه‌های پرکاربرد می‌توان به CGMiner (برای کاربران حرفه‌ای)، NiceHash (ترکیبی از نرم‌افزار و پلتفرم)، Kudo Miner (مناسب افراد تازه‌کار) و Cryptex (برای سطح متوسط) اشاره کرد.

در ضمن همیشه نرم‌افزار خود را به آخرین نسخه به‌روز کنید تا مشکلات برطرف شوند و کارایی آن بهتر شود.

چک‌لیست راه‌اندازی ماینر برای مبتدیان

بررسی سودآوری استخراج ارزدیجیتال

البته این عدد برای زمانی است که قیمت ارزها، سختی شبکه و هزینه برق ثابت بمانند. در عمل، تغییر این عوامل می‌تواند زمان بازگشت سرمایه را کوتاه‌تر یا طولانی‌تر کند. برای مبتدی‌ها مهم است بدانند که بازدهی در ماینینگ همیشه ثابت نیست و باید با دید میان‌مدت وارد این کار شوند. برای اطلاعات بیشتر مقاله آیا ماینینگ با ماینر هنوز هم به صرفه است؟ را بخوانید.

چشم‌انداز جهانی و منطقه‌ای استخراج در سال ۲۰۲۵

در سال‌های اخیر به دلیل شرایط اقتصادی و قوانین مختلف کشورها، پراکندگی توان استخراج بیت کوین تغییرات زیادی داشته است.

توزیع نرخ هش جهانی در سال ۲۰۲۵
ایالات متحده با حدود ۳۶٪ از نرخ هش جهانی، در صدر قرار دارد. روسیه با سهمی نزدیک به ۱۶٪ در جایگاه دوم است. چین نیز با وجود سرکوب گسترده استخراج در سال ۲۰۲۱، همچنان حدود ۱۴٪ از نرخ هش جهانی را به‌صورت مخفیانه در اختیار دارد. در میان دیگر بازیگران مهم می‌توان به نروژ، کانادا و قزاقستان اشاره کرد. همچنین، پاکستان در مه ۲۰۲۵ برنامه‌ای را اعلام کرد که بر اساس آن، ۲,۰۰۰ مگاوات برق مازاد خود را به استخراج بیت کوین اختصاص می‌دهد؛ اقدامی که می‌تواند سالانه حدود ۱۷,۰۰۰ بیت کوین تولید کند.

رشد بازار سخت‌افزار استخراج ارزدیجیتال
بازار سخت‌افزار ماینینگ با سرعت زیادی در حال رشد است. ارزش این بازار در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۳.۷ میلیارد دلار برآورد شده و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ به ۵۱.۸ میلیارد دلار برسد. این رشد با نرخ متوسط سالانه (CAGR) حدود ۱۳.۹٪ ادامه خواهد داشت.

روند هزینه استخراج بیت کوین در سال ۲۰۲۵
هزینه‌های عملیاتی استخراج همواره در مرکز توجه ماینرها قرار دارد. میانگین هزینه تولید یک بیت کوین در سال ۲۰۲۵ افزایش قابل‌توجهی داشته است. برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۵، هزینه مستقیم تولید هر بیت کوین از ۷۰,۰۰۰ دلار عبور کرده و میانگین این هزینه در مه ۲۰۲۵ به حدود ۸۹,۴۶۳ دلار رسیده است.

توصیه میکنم سودآورترین دستگاه‌های استخراج ارزدیجیتال در سال ۲۰۲۵ را مطالعه کنید.

اثر زیست‌محیطی استخراج: رویکردهای پایداری در ماینینگ

مصرف انرژی در استخراج ارزدیجیتال به‌ویژه در شبکه‌های مبتنی بر اثبات کار یکی از نگرانی‌های مهم زیست‌محیطی به شمار می‌رود. این شبکه‌ها به توان پردازشی بالایی نیاز دارند، اما آمارها نشان می‌دهد که سهم بیت کوین در مصرف انرژی جهانی چندان زیاد نیست و ترکیب انرژی آن به‌طور نسبی پاک‌تر است. دلیل این موضوع حرکت ماینرها به سمت استفاده از منابع تجدیدپذیر مانند برق‌آبی، خورشیدی و بادی است. همچنین استفاده از انرژی‌های هدررفته، به‌کارگیری زیرساخت‌های مشترک در زمینه‌هایی مثل هوش مصنوعی و رایانش پیشرفته و بهبود کارایی دستگاه‌ها باعث کاهش اثرات منفی شده است. علاوه بر این، صنعت ماینینگ با بازیافت تجهیزات فرسوده و استفاده از روش‌های خنک‌سازی کم‌مصرف، در حال کم کردن میزان پسماند الکترونیکی و ردپای آبی خود است.

چشم‌انداز حقوقی و مقرراتی استخراج در بازارهای بزرگ

شناخت وضعیت قانونی استخراج ارزدیجیتال اهمیت زیادی دارد. در ایران استخراج غیرمتمرکز تنها با دریافت مجوز از وزارت صمت و در چارچوب قوانین مربوط به واردات یا فروش دستگاه مجاز است. استفاده از برق خانگی بدون مجوز می‌تواند باعث قطع برق، ضبط دستگاه و جریمه قانونی شود.

علی‌رغم قانونی بودن استخراج، فشار زیاد بر شبکه برق باعث شده گاهی فعالیت‌ قانونی هم موقتاً محدود شود. همچنین استخراج‌کنندگان رسمی باید تعرفه برق ویژه پرداخت کنند و گاهی ارز استخراج‌شده را به بانک مرکزی بفروشند. این تصمیم‌ها به کنترل مصرف انرژی، جلوگیری از خاموشی‌ها و مدیریت اقتصادی کشور کمک می‌کند.

پیشنهاد میکنم مقاله آیا بیت کوین در ایران قانونی است؟ را مطالعه نمایید.

آینده استخراج ارزدیجیتال در سال ۲۰۲۵ و پس از آن

صنعت استخراج ارزدیجیتال به سرعت در حال تغییر است و شناخت این روندها برای موفقیت آینده ضروری است. یکی از مهم‌ترین تغییرات، ترکیب استخراج بیت کوین با فناوری هوش مصنوعی است. ماینرها با دسترسی به زیرساخت‌های قدرتمند انرژی می‌توانند علاوه بر ماینینگ از این توان برای اجرای سیستم‌های محاسباتی پیشرفته و پردازش‌های مرتبط با هوش مصنوعی استفاده کنند و منبع درآمد جدیدی بسازند.

در حوزه سخت‌افزار و خنک‌سازی پیشرفت‌ها ادامه دارد. هدف تولیدکنندگان افزایش بازدهی انرژی و قدرت پردازش است. فناوری‌هایی مانند خنک‌سازی غوطه‌وری و سیستم‌های مایع‌خنک باعث کنترل بهتر گرما، کاهش صدا و افزایش عمر دستگاه می‌شوند. مدل‌های جدید مانند Bitmain S23 با عبور از مرز ۱۰۰۰ تراهش در ثانیه استانداردهای تازه‌ای در این صنعت ایجاد کرده‌اند.

ورود به ماینینگ برای افراد تازه‌کار ساده‌تر شده است. استخراج ابری، سرویس‌های میزبانی و اجاره دستگاه ماینر باعث شده افراد بیشتری بتوانند وارد این بازار شوند. حتی دستگاه‌های کوچک و کم‌صدایی برای استفاده خانگی ساخته شده‌اند. مثل دستگاه Canaan Avalon Nano 3 که علاوه بر استخراج، کار بخاری را هم انجام می‌دهد یا مدل Ice River AL0 AE0. در کنار این موارد، استخراج آلت‌کوین‌های مقاوم در برابر ASIC یا استفاده از روش استخراج ترکیبی همچنان یک استراتژی هوشمندانه محسوب می‌شود.

در مجموع بازار ماینینگ رقابتی‌تر می‌شود. تجهیزات بیشتر به سمت کالایی‌شدن می‌روند و دسترسی راحت‌تر می‌شود اما برای حفظ سود باید بهره‌وری و کارایی به بالاترین حد برسد.

جمع‌بندی: ترسیم مسیر شما در دنیای استخراج ارزدیجیتال در سال ۲۰۲۵

در سال ۲۰۲۵، استخراج ارزدیجیتال یک صنعت فعال و پر از فرصت است. موفقیت در این زمینه به داشتن آگاهی کافی، انتخاب سخت‌افزار مناسب، مدیریت درست مصرف انرژی و رعایت قوانین وابسته است. با تصمیم‌گیری هوشمندانه، حرکت در مسیر قانونی و کنترل ریسک، می‌توان به سود پایدار رسید.

سؤالات متداول

نظرتان را درباره‌ی مقاله «استخراج ارزدیجیتال چیست؟ + نکات سودآوری برای مبتدی‌ها» با ما درمیان بگذارید.

درباره ی پیشنهاد سردبیر بیشتر بخوانید

• طرح پانزی (Ponzi scheme) چیست و چطور طرح پانزی را تشخیص دهیم؟